Bilgi

İlk Yardım Eğitimleri

İlk yardım eğitimleri sayfamıza hoş geldiniz. Her insanın bilmesi gereken ilk yardım eğitimleri nelerdir bu makalemizde onu ele aldık. Boğulma esnasından yapılması gerekenler, Donmada yapmamız gerekenler, ısı ile oluşan yanıklarda ilk yardım müdahalesi, Yılan sokmasında ilk yardım nasıl olmalı ve son olarak Zehirlenme esnasında uygulanması gereken ilk yardım müdahalelerini en doğru şekilde sizlere aktarmaya çalıştık. Umarım zerre kadar birisine faydamız dokunur.

1- Boğulma Nedir?

Boğulma vücutta bulunan dokulara ve hücrelere yeteri miktarda oksijen gitmemesi durumudur. Boğulma sonucunda dokularda ciddi hasarlar meydana gelir. Boğulma uzun sürerse kişi hayatını kaybeder. Bu yüzden boğulmalarda ilk müdahaleler büyük önem taşır. Yanlış bir müdahale boğulmakta olan kişinin yaşam faaliyetine son verebilir. Bu yüzden ilkyardımı yapacak kişinin ilkyardım konusunda mutlaka bilgisi olmalıdır.

Boğulma Sebepleri Nelerdir?

Boğulmalar bayılma ve bilinç kayıpları sonucunda dilin geriye kayması sonucunda ortaya çıkar. Nefes borusuna yabancı bir cisim kaçması sonucunda kişi nefes alamaz ve boğulur. Asılmalarda boyuna geçirilen ip boğaz yollarını tıkar ve boğulmaya neden olur. Akciğer zedelenmesi sonrası boğulmalar görülür. Gaz zehirlenmelerinde boğulma yaşanır. Suyun içine giren birisi su içinde oksijensiz kalıp boğulur. Suda boğulmalarda nefes borusunun girişine su girer ve kasılmaya bağlı olarak akciğere az miktarda su gider.

Boğulmalarda İlkyardım Nasıl Yapılır?

Suda boğulmalarda 20-30 dakika geçse bile yapay solunum ve kalp masajı yapılarak hasta hayata döndürülür. Suda boğulmalarda ağızdan ağza yada ağızdan buruna solunum yaptırılır. Hasta su içindeyse vakit geçirmeden hasta su içinde iken ilkyardıma başlamak gerekir. Hastayı su dışına çıkarmak için vakit geçirmeyin. Suda boğulmalarda saniyeler sizin için büyük önem taşır. Derin sulardaysanız hastayı hızla sığ suya doğru çekmelisiniz. Suya atlama ile boğulma olayı gerçekleşmişse vücut travma geçirmiş olabilir. Travma sonrası omurgalarda kırıklar meydana gelebilir. Hastanın başı bu yüzden arkaya fazla itilmemelidir.

Boğulma belirtileri nelerdir?

Boğulan birisi nefes almakta güçlük çeker. Nefes alıp vermesi gürültülüdür. Hızlı ve derin nefes alıp vermeye başlar. Ağzında balgam toplanması oluşur. Ağızda köpükler görülür. Yüz, dudak ve tırnak bölgeleri morarmaya başlar. Genel halinde bir sıkıntı vardır. Sorulan sorulara isabetsiz cevaplar verir. Kararsızlık durumu halimdir. Hasta boğulmaya bağlı olarak baygınlık geçirir.

Boğulmalarda Takip Edilecek Aşamalar Şunlardır:

  1. Boğulmaya neden olan etkenler ortadan kaldırılır.
  2. Hastanın bilinci kontrol edilir. Bilinç kaybının önüne geçilir.
  3. Hastanın yaşamsal bulguları değerlendirilir.
  4. Hastaya temel yaşam desteği sağlanır.
  5. 112 aranarak tıbbi yardım istenir.
  6. Tıbbi yardım gelinceye kadar hastanın yaşam bulguları izlenir.
  7. Boğaza bir cisim kaçması durumunda kişinin boğazına kaçan nesnenin çıkması sağlanır.

Suda Boğulan Kişiye Nasıl Müdahale Edilir

İlk aşamada boğulma tehlikesi yaşayan kişiye batmayan can yeleği simit gibi cisimler atın. Bu cisimler yoksa uzun sopa ve ip yardımı ile suya batmasını önleyin. Suda boğulan kişiyi karaya çıkartın. Karaya çıkardıktan sonra 112 arayarak yardım çağrısında bulunun. 112 yardım çağrısı gelinceye kadar ilkyardım çalışmasını başlatın. Sudan çıkardığınız kişiyi sırt üstü yatırın.

Soluk alıp verişini, nabzını ve solunum durumunu kontrol edin. Hastayı kurtarma pozisyonuna alıp sağlık ekibinin gelmesini bekleyin. Boğulan kişi giyinikse yakasını ve kemerini gevşetin. Takma dişi varsa çıkartın. Islak giysilerini çıkarın. Hastayı battaniyeye sarın. Kurtardığınız kişi soluk alıp vermiyor ama nabzı atıyorsa ağızdan ağza suni teneffüs yaparak hastanın soluk borusunu açmaya çalışın.

Soluk verirken hastanın başını yan tarafa çevirin. Bu işlemi en az 5-6 kere tekrar edin. Daha sonra hastayı kurtarma pozisyonuna getirin. Hasta su yutmuş olabilir. Yutulan suyu çıkarmak için iki eliyle hastanın karnının altından tutarak yukarı kaldırın. Bu şekilde hava yolundaki suların boşalmasını sağlamış olursunuz. Kurtarılan kişinin bilinci kapalıysa ve soluk alıp vermiyorsa kişiyi sırt üstü yatar pozisyona getirerek kalp masajı yapın.

2- Donma Nedir?

Aşırı soğuk nedeniyle soğuğa maruz kalan doku ve organlara yeterli miktarda kan gitmemesi sonucunda kanın pıhtılaşması ile donma gerçekleşir. Donma sonucunda doku ve organ kayıpları görülür. Uzun süren donmalarda kişinin yaşamsal faaliyetleri sona erer.

Derecesine Göre Donma Türleri

Donmalar derecesine göre 3 guruba ayrılır.

  1. Birinci Derece Donmalar: En hafif donma şeklidir. Deride solukluk ve soğukluk hissi meydana gelir. Kişide uyuşukluk ve halsizlik durumları gözlemlenir. İlerleyen aşamalarda kızarıklık yanında karıncalanma hissi görülür. Erken müdahale edilirse hasta hızla iyileşir. Hastanın derisinde solukluk ortaya çıkar. Uyuşukluk ve halsizlik durumları ortaya çıkar. Kızarıklık yanında iğnelenme hissi görülür. Hasta titremeye başlar. Konuşmalarında belirgin bozukluk göze çarpar. Dili sürçer ve sendeleme yaşar. Hastanın bilinci yerindedir ve mantıklı konuşmalar yapabilir.
  2. İkinci Derece Donmalar: Zarar gören bölgeler gerginleşir. Şişlik, ağrı, içi su dolu kabarcıklar meydana gelir. Su toplaması iyileşerek, siyah kabuklara dönüşür. Soğuğun sürekli olmasıyla belirtiler daha belirgin ortaya çıkar. Zarar gören bölge gerilmeye başlar. Soğuğa maruz kalan bölgede ödem, şişkinlik, ağrı ve içi su dolu kabarcıklar oluşur. Su toplaması iyileşmeye başlarken siyah kabuğa dönüşür.
  3. Üçüncü Derece Donmalar: Dokuların ciddi hasar gördüğü donma şeklidir. Siyah bölge deriden kesin hatları ile ayrılır. En tehlikeli donma şeklidir. Doku ve organ kayıpları yaşanır. Bu aşama uzun sürerse hasta hayatını kaybeder. Dokular ciddi hasar görür. Doku ve organ kayıpları yaşanır. Canlı ve sağlıklı deriden kesin hatlarıyla ayrılan siyah bölgeler oluşur. Kaslar sert ve katı bir yapıya kavuşur. Deri artık acıya tepki veremez hale gelir. Nabız ve solunum hızı yavaşlar. Hastanın göz bebeği büyümeye başlar.

Donmalarda İzlenmesi Gereken Aşamalar

  • Hasta ilk etapta ılık bir ortama alınıp soğuk hava ile hastanın teması kesilir.
  • Hasta sakinleştirilir.
  • Donan kişi hareket ettirilmez, istirahat etmesi sağlanır.
  • Hastanın ıslak kıyafetleri çıkartılıp kuru giysiler giydirilir.
  • Hastanın bilinci açıksa sıcak ve şekerli içecekler verilir.
  • Hastanın donmaya bağlı olarak ortaya çıkan su kabarcıkları patlatılmaz. Üstü kuru bir bezle örtülür.
  • Donan bölgeyi ovuşturmayın. Bölgenin kendiliğinden ısınması için çözümler üretin.
  • Hastanın el ve ayaklarını doğal pozisyona getirin.
  • Hastada halsizlik devam ediyorsa bezle donan bölgeye bandaj yapın.
  • Tıbbi yardım istemek için 112’yi arayın.

Donmaya Karşı Alınabilecek Önlemler

Soğuk havalarda dışarı çıkarken kalın giyinmek gerekir. Özellikle baş ve kulakları korumak için yünlü şapka ve atkı giyin. Yün ve parmaksız eldiven takarak ellerinizi soğuktan koruyun. Dolaşım sistemine zarar verecek giysiler giymekten kaçının. Su geçirmeyen ve sıkı olmayan botlar giyin. Yüksek enerjiye sahip bal, pekmez, reçel gibi karbonhidrat yönünden zengin besinler tüketin.

Sigara ve alkolden uzak durarak bol sıcak sıvılar tüketin. Dışarıda uzun süre hareketsiz kalmayın. Sizi terletecek efor sarf etmekte soğuk almanıza neden olur. Kara oturmayıp ıslanmaktan kaçının. Araçla uzun yola çıkıyorsanız aracınızda yeterli yakıtın olmasına dikkat edin. Aracınızda mutlaka battaniye, yedek ayakkabı, giysi, kibrit, mum, yiyecek ve içecek bulundurun. Cep telefonunuzun şarjı mutlaka dolu olsun. Soğuk havalarda özellikle çocuk, yaşlı ve kronik rahatsızlığı olan kişilerin uzun süre kalmamasına dikkat etmelisiniz.

3- Yanık Nedir?

Ateş, radyasyon, kızgın cisim gibi yakıcı etkenlere maruz kalması sonucu cilt dokusunda meydana gelen bozulmalara yanık denir. Yanıklar derecelerine göre 3 alt başlıkta toplanır:

  1. Birinci Derece Yanıklar: Derinin yüzeyinde kızarıklık şeklinde ortaya çıkar. Deri rengi kırmızı ile pembe arası bir renge bürünür. Dokular hasar görür. Bu yanık hastaya acı verir. Yanık bölgesinde şişlikler görülür. En hafif yanık türü olup 48 saat içinde kendiliğinden iyileşen yanık türüdür.
  2. İkinci Derece Yanıklar: Derinin birinci ve ikinci tabakası bu yanıktan etkilenir. Deri içi su dolu kabarcıklar meydana gelir. Çok ağrılı bir yanık türü olup mutlaka tıbbi müdahale gerekir. Kendiliğinden iyileşmez.
  3. Üçüncü Derece Yanıklar: Bu tür yanıklarda derinin tüm tabakaları olumsuz etkilenir. Kaslar, sinirler ve damarlar ciddi hasar alır. Yanık bölgesi beyaz kuru yaradan siyah renge dönüşür. Ağrı hissedilmez. Çünkü bütün sinirler zarar görmüştür.

Yanığın vücutta oluşturduğu olumsuz etkiler

Yanık derinliğe, yaygınlığına ve oluştuğu bölgeye göre organ ve sistemlerde bozukluğa neden olur. Hasta ağrıya dayanamaz. Ağrı ve sıvı kaybı yaşayan hasta şoka girebilir. Hastanın vücudunda yer alan toksinler ve mikroplar enfeksiyona neden olur.

Isı ile oluşan yanıklarda ilk yardım

Kişi hala yanıyorsa, panik durumunu ortadan kaldırın. Hasta ya da yaralı ıslak battaniye ile sarın. Hastanın yuvarlanarak yanmasını durdurun. Hasta ya da yaralının hava yolu açıklığı ve solunumunu değerlendirin. Yanık çok yaygın değilse yanan bölgeyi en az 20 dakika soğuk su altında tutun. Şişliğe neden olabilecek saat, yüzük, bileklik gibi takıları çıkartın. Yanık olan bölgedeki giysileri çıkartın. Giysi yanan bölgeye yapışmışsa etrafını keserek çıkmasını sağlayın.

Yanık bölgesi sabunlu su ile güzelce temizleyin. Su toplayan yerleri kesinlikle patlatmayın. Yanan bölgelere bandaj yapmayın. Yanık yerin üstü temiz nemli bezle örtülür. Yanık üzerine hiçbir merhem ya da ilaç sürmeyin. Hastayı battaniye ile örtün. Yanan vücut bölgesi genişse ve sağlık kurumu uzaksa hastanın sıvı kaybını gidermek için hastaya maden suyu içirin. 112 tıbbi yardım merkezini arayarak yardım isteyin.

Kimyasal yanıklarda ilk yardım

Yanan bölgedeki kıyafetleri çıkarın. Kimyasal maddenin deri ile temasını kesin. Yanan bölgeyi bol tazyiksiz su ile 15 dakika yıkayın. Hastanın üstünü battaniye ile örtün. 112 arayarak tıbbi destek isteyin.

Elektrik yanıklarında ilk yardım

Soğukkanlı yapınızı bozmayın ve sakin olun. Hastaya dokunmadan elektrik akımını kesmeye çalışın. Akımı kesemiyorsanız yalıtkan bir madde ile kişinin elektrik temasını engelleyin. Hastanın solunum yolunu değerlendirin. Hastayı kıpırdatmayın. Vücut bölgesini bezle örtün. Hastanın bilinci açıksa tıbbi yardım isteyin.

Sıcak çarpmasında ilk yardım

Hastayı serin bir ortama alın. Hastanın üstündeki kıyafetleri çıkartın. Hastayı sırt üstü yatırın. Kol ve bacaklarını yüksekte tutmaya çalışın. Hastanın bilinci açıksa ve midesi bulanmıyorsa su ve uz kaybını telafi etmek için hastaya maden suyu verin.

Yanıklarda Nelere Dikkat Edilmeli

Yanığı soğuk su altında 15-20 dakika tutun. Yanık bölgesine kesinlikle diş macunu sürmeyin. Diş macunu yanık bölgesindeki hassasiyeti arttırır. Toplumda yanlış bilinen ve en çok uygulanan yöntemlerden birisi diş macunu sürülmesidir. Yanık bölgesine buz presi uygulamak ya da yoğurt sürmek etkili sonuçlar verir. Yanık bölgesinde oluşan su kabarcıklarını patlatmayın. Tıbbi destek gelinceye kadar yanık bölgesine krem ve ilaç sürmeyin. Vücut ısısını düşürmeye çalışmayın. Yanık sonrası hasta ısı kaybı yaşar. Bunu önlemek için hastanın üşümemesi için hastanın üstünü örtün.

4- Yılan Sokmasında İlk Yardım Nasıl Olmalı?

Yaz mevsiminin gelmesi ile birlikte yılan sokması olayları hızla artmaya başladı. Uzmanlar insanları yılan sokmasına karşı uyarıyor. Yılan sokulduğunda ilk yardım uygulaması yaparken dikkat etmek gerekir. Yılan sokması ciddi bir durum olup müdahale edilmediği zaman yılanın zehrinin etkisi ile yılan sokmasına maruz kalan kişi hayata gözlerini kapatabilir. Yılan sokmasına ilkyardımı yapan kişinin dişleri çürükse zehir çıkartma işlemi yaparken zehirlenebilir. Küçük detaylar ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir. Bu yüzden böylesine kritik durumlarda çok dikkatli olmak gerekir.

Yılan Sokmasını Nasıl Anlarız

  • Isırılan bölgede çift delikli iz
  • Isırılan bölgede şiddetli ağrılar oluşur.
  • Isırılan bölgede kızarıklık görülür,
  • Isırılan bölgede şişlikler meydana gelir.
  • Bulantı ve kusmanın yanı sıra karın ağrısı görülür.
  • Hasta solunum güçlüğü çeker. Nadir de olsa solunum durması yaşanır.
  • Hastada görme bozukluğu görülür.
  • Tükürük ve ter bezleri artar.
  • Hastada susuzluk hissi oluşur.
  • Hasta şok ve koma durumlarına girer.
  • Hastanın kalp ritmi düzensiz çalışır.

Yılan Sokulduğu Zaman Neler Yapılır?

Yılan sokulmasına maruz kalan kişinin solunun yollarının açık olup olmadığı ve kan dolaşım durumu kontrol edilir. Kişi hareketsiz ve sakin durduğunda zehir vücudun bölgesine geç yayılır. Bu yüzden hastanın hareket etmesini önleyin. Hastanın sakinleşmesini sağlayın. Yaralı bölge bol su ile yıkanır. Yara çevresinde takı varsa bu takıyı baskı yapmayı önlemesi için çıkarın.

Isırılan bölgenin tam üstünden kan dolaşımını engellemeyecek şekilde bandajla baskı yapın. Bandajın çok sıkı olmamasına dikkat edin. Aşırı sıkı bandajlar kangrene neden olur. Isırılan bölge yüz, baş ve boyun bölgesinde ise zehrin emilmesini geciktirmek için yara çevresine baskı yapın. Isırılan bölgeye soğuk su uygulaması yaparak zehrin yayılmasını önleyin.

Yara ağız ve boğazdaysa şişmeyi önlemek ve zehrin yayılma hızını azaltmak için yaralı bölgeye buz tedavisi uygulayın. Bölgedeki zehrin ilkyardımı yapan kişi tarafından emilmesi doğru bir uygulama değildir. Yaralı bölgenin bıçakla kesilmesi, yara üzerine çamur uygulaması doğru bilinen yanlış uygulamalardır.

Isıran Yılanın Zehirli Olduğunu Gösteren Belirtiler

Türkiye’nin en meşhur zehirli yılanı engerek yılanıdır. Engerek gibi zehirli yılanının soktuğunda ve yeterli zehri enjekte ettiği bölgelerde bölgesel şişme ödem ve deride renk değişiklikleri görülür. Bazı durumlarda hastanın dişetinde kanamalar görülür. Ciddi derecede zehir vücuda girmişse iki saat içinde dirseklerde ve dizde şişmeler meydana gelir.

Zehirli yılanın ısırığı şöyle; nal şeklinde diz izlerinin üst iki yanında delici yara bulunur. Yandaki izleri yapan bu iki dişler zehir salgılar. Bu zehir dişlerinin arası genişse yılanın büyük olduğunu gösterir. Yılan ısırdıktan sonra ısırdığı yer kızarıp şişerse ve bu yılanın zehirli olduğunu gösterir.

Yılan Sokmasından Sonra Neler Yaşanır?

  • Isırılan bölge şişmeye başlar
  • Isırılan yerde şiddetli ağrılar meydana gelir.
  • Isırılan bölge morarmaya başlar.
  • Isırılan bölgede kanamalar görülür.
  • Yılan sokan kişinin başı döner.
  • Yılan sokması sonucu kişi baygınlık geçirir.
  • Yılan sokulan bölgede kramplar görülür.
  • Yılan sokulan kişinin kalp atışları hızlanır.

5- Zehirlenmede İlk Yardım

  • Kişinin bilinç durumu kontrol edilir. 
  • Sadece ağız zehirli maddeyle temas etmiş ise ağız içi bol su ile çalkalanır. 
  • Zehirli madde el ile temas etmişse, el bol sabunlu su ile temizlenir.
  • Hasta ya da yaralının yaşam bulguları takip edilir.
  • Kusma, bulantı, ishal gibi belirtiler takip edilir.
  • Özellikle, yakıcı maddenin alındığı ve hasta yaralının ne yiyip içtiğinin bilinmediği durumlarda hasta kurtulamaz.
  • Bilinç kaybı varsa hasta koma pozisyonuna getirilir.
  • Hastanın üzeri örtülür. 
  • Tıbbi yardım istenir (112). 
  • Olayla ilgili bilgiler toplanıp kaydedilir. ( Zehirli maddenin türü, kişi ilaç ya da uyuşturucu alıyor mu, hastanın bulunduğu saat, evde ne tür ilaçlar olduğu, vb.) 

Zehirlenmenin Belirtileri Nelerdir

  • Ağızda yanma,
  • Özel tat
  • Yutkunma zorluğu,
  • Bulantı,
  • Kusma,
  • Karın ağrısı,
  • Karın krampı,
  • İshal,
  • Halsizlik,
  • Baş ağrısı,
  • Baş dönmesi
  • Terleme,

Sindirim Yolu Zehirlenmelerinde İlk Yardım;

Sindirim yoluyla zehirlenmeler, sindirim sistemini hasta edecek maddelerin sindirilmesi ile ortaya çıkan bir zehirlenme türüdür. Mide bulantısı, kusma ve ishal ile kendini gösterir. Ciddi boyutlarda solunum sitemini olumsuz etkiler. Kimyasal maddelerin ağızdan alınması ile ortaya çıkar. İlaçların ihtiyaçtan fazla tüketilmesi zehirlenmelere neden olur. Hafif düzeyde görülen, bulantı kusma ile gelen vakalarda yapılması gereken sıvı tüketimini artırmaktır. Kişi asla kusturulmamalıdır. 112 aranarak acil destek alınmalıdır.

Solunum Yolu Zehirlenmelerinde İlk Yardım;

Solunum yolu zehirlenmeleri; solunum sistemini hasta edecek ve sistemin tepki vereceği maddelerin solunum yoluyla alınmasıyla oluşur. Kişi soluk alıp verirken zorlanır. Oksijen miktarında artış görülür. Ciddi boyutlardaki zehirlenmelerde solunum sistemi zarar görür ve kişi bilincini kaybeder. Karbon monoksit gazına maruz kalmak solunum yoluyla zehirlenmelere neden olur.

Hafif düzeyde görülen vakalarda yapılması gereken kişinin temiz hava ile temas etmesini sağlamak gerekir. Hastanın sağlık durumu da takip edilmelidir. Daha ağır tablolarla karşılaşıldığında ise kişi 112’den destek alınmalı. Hasta vakit kaybetmeden en yakın sağlık kurumuna götürmelisiniz.

Cilt Yolu Zehirlenmelerinde İlk Yardım;

Cilt yolu zehirlenmeleri; cilt temasıyla vücuda alınarak deri üzerinde tepkilere yol açacak maddelerin vücuda alınmasıdır. Cilt üzerinde kızarıklık ve kaşıntı gibi durumlar oluşur. Ciddi boyutlarda zehirlenmelerde solunum sistemi zarar görür. Hafif düzeyde görülen vakalarda yapılması gereken kişinin madde ile temasını kesip bölgenin su ile yıkanmasıdır. Hastanın ciddiyet durumu takip edilmelidir. Daha ağır tablolarla karşılaşıldığında ise kişi 112’den destek alınıp kişi en yakın sağlık kuruluşuna sevk edilmelidir.

DAHA FAZLA İLK YARDIM İÇİN TIKLA

Diğer Sağlık Konuları

adem

Adem Keleş 1982 Trabzon Doğumludur. 1999 yılından bu güne İstanbul, Kartal da ikamet etmektedir. Evli ve 1 çocuk babasıdır.

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu